Historia Oddziału
Ratownictwa Chemicznego w Łódzkiej Straży Pożarnej.
Zgodnie z Zarządzeniem Komendanta Głównego Straży
Pożarnych z dnia 31.12.1971 roku w sprawie wyznaczenia jednostek straży
pożarnych, obowiązanych do uczestnictwa w akcji zwalczania skutków wypadków
związanych z przewozem substancji toksycznych, jednostki ratownictwa w straży
pożarnej, w wyznaczonych jednostkach straży pożarnych tworzone były sekcje
ratownictwa chemicznego.
Zawodowa Straż Pożarna miasta Łodzi znalazła się w
grupie zawodowych straży pożarnych w I kolejności wyposażanych
w
sprzęt ratowniczy.
Problematyka Ratownictwa Chemicznego pojawia się
ponownie, z chwilą uchwalenia przez Sejm Ustawy
z dnia 31.01.1980 roku o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz. U. Nr 3 poz.
6/
Ustawa ta wprowadza pojęcie Nadzwyczajnego
Zagrożenia Środowiska.
Zgodnie z treścią art.104 Ustawy przez Nadzwyczajne Zagrożenie Środowiska
rozumie się: zagrożenie spowodowane
gwałtownym zdarzeniem, nie będącym klęską żywiołową, które może wywołać znaczne
zniszczenie środowiska lub pogorszenie jego stanu, stanowiące powszechne niebezpieczeństwa dla ludzi i
środowiska.
Wykonując niniejszy zapis Ustawy Minister
Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska pismem znak
OS-1-9018/342/8 z dn.16.04.1980r określił jednolity system postępowania w
przypadkach występowania Nadzwyczajnego Zagrożenia Środowiska.
Natomiast Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem
znak ZI / 106 / 82
z
dn.30.07.1882r powołał Krajowy System Przeciwdziałania Nadzwyczajnemu Zagrożeniu
Środowiska zobowiązując wszystkie zakłady szczególnie uciążliwe dla środowiska
do:
- niezwłocznego informowania służb ochrony
środowiska o nadzwyczajnym zagrożeniu środowiska,
- zgromadzeniu niezbędnych materiałów i środków na
wypadek wystąpienia nadzwyczajnego
zagrożenia środowiska,
- opracowanie, wprowadzenie i upowszechnienie
instrukcji / planów / postępowania w przypadkach
nadzwyczajnego zagrożenia środowiska.
Określenie obowiązków organów
administracji rządowej nastąpiło poprzez wydanie Zarządzenia nr 5/84 Prezydenta
Miasta Łodzi z dnia 15 lutego 1984roku w sprawie trybu i zasad podejmowania
działań w przypadku nadzwyczajnego zagrożenia środowiska.
Zgodnie z powyższym Zarządzeniem
Pełnomocnikiem Prezydenta Miasta Łodzi w tym zakresie został Dyrektor Wydziału
Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej Urzędu Miasta Łodzi a właściwie na
podstawie Zarządzenia Wewnętrznego Dyrektora Wydziału Nr 4/84 z dn. 19.04 1984r
jego zastępca inż. Andrzej Wojnarowski.
Od tego czasu już tylko Wydział był
odpowiedzialny za wszystko, co wydarzało się w mieście, a co miało jakikolwiek
związek z substancjami chemicznymi.
Pod szyldem „Nadzwyczajnego zagrożenia Środowiska”
Dyrektor mgr Jan Diehl, a przede wszystkim jego zastępca inż. Andrzej
Wojnarowski wzywani byli w dzień i w środku nocy do najprzeróżniejszych
sytuacji wypadkowych. Interwencje nasze były jednak ograniczone, gdyż nie
dysponowaliśmy żadnym sprzętem ratowniczym.
Zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi określało skład
sztabu organizacyjnego pełnomocnika, ale brakowało kontynuacji tego tematu w
postaci „Wojewódzkiego planu działania na wypadek wystąpienia Nadzwyczajnego
Zagrożenia Środowiska”. Plan ten winien obejmować wykaz jednostek
organizacyjnych oraz sił i środków dyspozycyjnych w przypadku awarii. Z tego względu
Wydział przygotował stosowny materiał informacyjny ( 14.02.1985r. ), w którym po
raz pierwszy pojawia się termin „wojewódzka służba ratownictwa chemicznego.
Na podstawie Zarządzenia Ministra Przemysłu
Chemicznego Nr 18 z 15.05.1984r. i Nr 7
z
07.05.1986r w sprawie organizacji i działania służb ratownictwa chemicznego,
likwidacji zagrożenia awaryjnego w macierzystych zakładach pracy i na terenie
kraju, na terenie województwa łódzkiego działały Awaryjne Grupy Ratownictwa
Chemicznego w:
-
Zakładach Włókien Chemicznych „Chemitex – Anilana” w Łodzi
-
Pabianickich Zakładach Farmaceutycznych „Polfa” w Pabianicach
-
Zakładach Przemysłu Barwników „Organika – Boruta” w Zgierzu,
Zadaniem podstawowym powołanych jednostek awaryjnego
ratownictwa chemicznego jest
działanie
na terenie zakładu macierzystego. Możliwość wyjazdu tych służb ze względu na
nieetatowe obsady i szczupłość środków technicznych są znacznie ograniczone.
Celem poprawy tego stanu w
dniu 10 maja 1985 roku odbywa
się wyjazdowe posiedzenie Wojewódzkiego Komitetu Obrony - Łódź na terenie ZPB
„Organika – Boruta” a tematem wiodącym jest „Problematyka związana z
ratownictwem odnoszącym się do skażeń substancjami chemicznymi, a więc
odnosząca się do ratownictwa chemicznego.
W tym miejscu zapada PIERWSZA decyzja o powołaniu ratownictwa chemicznego
w
Łodzi. Decyzje podejmuje Wojewódzki Komitet Obrony, którego przewodniczącym
jest Prezydent Miasta Łodzi Waldemar Bohdanowicz .
Ale radość jest przedwczesna.
Dyrektor Wojewódzkiej Stacji Sanitarno –Epidemiologicznej, który był
odpowiedzialny za podjęcie prac organizacyjnych związanych ze stacja
ratownictwa chemicznego pismem z dn. 0509.1985r znak OC-PF-28/8 poinformował
Dyrektora Sekretariatu WKO, że realizacja nałożonego polecenia przekracza jego
kompetencje i możliwości.
A życie toczy się dalej i
udowadnia nam, że jeżeli odpowiednio się do tego zagadnienia nie weźmiemy, to
możemy mieć poważne problemy. 7 czerwca 1985roku na stacji kolejowej Łódź –
Olechów następuje wyciek kwasu solnego z cysterny. Notatkę
z
tego wypadku z odpowiednimi wnioskami Wydział kieruje do Prezydenta Miasta
Łodzi. I nadal cisza. A tu znowu 30 października 1985r awaria cysterny
samochodowej i wyciek kwasu solnego na obejście rolnika w Kurowicach.
Po tym zdarzeniu Wydział ponownie kieruje pismo znak
OS-II-8617/3/86 z dn.21.01.1986r do Prezydenta Miasta Łodzi
w
sprawie opracowania „Wojewódzkiego planu działania na wypadek wystąpienia
nadzwyczajnego zagrożenia Środowiska.
Życie jest jednak brutalne. 30 listopada 1987 roku
dochodzi do tragedii w Zakładach Przemysłu Bawełnianego im. Szymona Harnama
„Rena – Kord”. Z powodu błędów technologicznych przy obróbce kąpieli
siarczkowych następuje wydzielenie się gazowego siarkowodoru i trzech
pracowników ulega śmiertelnemu zatruciu. W czasie akcji ratowniczej okazało
się, że żadna ze służb miejskich nie dysponuje sprzętem wykrywającym substancje
toksyczne i sprzętem ochrony osobistej, umożliwiającym bezpieczną prace w
strefie zagrożenia.
Wypadek ten wywołuje reakcje władz. Wojewódzki
Komitet Obrony - Łódź zwołuje na dzień 11 marca 1988r posiedzenie, którego
podstawowym tematem są; „Kierunki prac w kwestiach ochrony środowiska na czas
pokoju, zagrożenia i wojny”. Na posiedzeniu tym Wydział przedstawia obszerną
informację, z której jednoznacznie wynika konieczność powołania służby
ratownictwa chemicznego.
„.Po
szczegółowej analizie i dyskusji Wojewódzki Komitet Obrony – Łódź podjął
decyzję zobowiązującą Obywatela Dyrektora ( WOŚiGW UMŁ ) do: - we współdziałaniu
z Komendą Wojewódzką Straży Pożarnych, Wojewódzką Stacją Sanitarno –
Epidemiologiczną i Wojewódzkim Inspektoratem Obrony Cywilnej opracuje program
ratownictwa technicznego i przedłoży na Kolegium Prezydenta, celem podjęcia
stosownych decyzji”.
Wydział z nałożonego zadania
wywiązuje się przed terminem przedstawiając 30 marca 1988r „Założenia
Techniczno – Organizacyjne Stacji Ratownictwa Chemicznego dla Łódzkiej
Aglomeracji Miejskiej”. Pomimo to na decyzję o powołaniu Stacji przyszło znowu
czekać.
Aż tu nagle śmierć zajrzała nam
naprawdę w oczy.
30 maja 1988 roku na stacji
kolejowej Łódź – Olechów uległ wykolejeniu wagon – cysterna zawierająca 47 ton
ciekłego chloru. Na szczęście ani w trakcie oczekiwania na pomoc, ani w trakcie
podnoszenia cysterna nie uległa rozszczelnieniu. A gdyby tak się stało –
wyobraźnia ludzka się kończy. Osiedle Mieszkaniowe „Olechów”, ok. 6 tys.
mieszkańców w bezpośrednim sąsiedztwie, ok. 1,5 km osiedle Widzew – Wschód.
Jedynym i niezawodnym partnerem
Wydziału w staraniach o powołanie Stacji Ratownictwa Chemicznego była od samego
początku Straż Pożarna. Dlatego też w dn. 21.11.1988r Komendant Wojewódzki
Straży Pożarnych w Łodzi płk poż. inż. Stanisław Woźniak przedstawił na
Kolegium Prezydenta Miasta - Łodzi „Raport o stanie zagrożenia chemicznego
aglomeracji łódzkiej oraz propozycję zamierzeń”. Zatwierdzone przez powyższe
Kolegium wnioski przybliżają realizacje stacji. Zapada decyzja, co do
lokalizacji, a Wydział zobowiązuje się do przedstawienia jej struktury
organizacyjnej.
Czas jednak mija i następna
katastrofa. 09 marca 1989rok na przejeździe kolejowym w centrum Białegostoku
następuje wykolejenie się 3 wagonów – cystern zawierających ciekły chlor.
Opatrzność sprawia, że nie ulegają one rozszczelnieniu.
Po tym wypadku do sprawy ochrony
kraju przed Toksycznymi Środkami Przemysłowymi włączają się najwyższe władze
państwowe. Szef Obrony Cywilnej Kraju gen. broni Jerzy Skalski kieruje w dniu
21.03.1988r do Wojewodów pismo informujące o występujących w kraju zagrożeniach
TSP polecając podjęcie niezbędnych środków zabezpieczających. Nawiązując do
powyższego pisma Komendant Wojewódzki Straży Pożarnych w Łodzi organizuje w dn.
03.05.1989r naradę, w wyniku której następuje już jednoznaczne ustalenie
lokalizacji Stacji Ratownictwa Chemicznego. Wydział ma natomiast przygotować
schemat organizacyjny Stacji.
Kompletny „Wniosek o powołanie Stacji Ratownictwa
Chemicznego w Łodzi” zawierający schemat organizacyjny i preliminarz kosztów
jest już gotowy w czerwcu 1989r, ale z racji zmiany na stanowisku Prezydenta
Miasta Łodzi może być przekazany do rozpatrzenia dopiero w październiku 1989r.
I wreszcie
zapadają ostateczne decyzje. W dniu 8 stycznia 1990 roku Kolegium Prezydenta
Miasta Łodzi podjęło decyzję o powołaniu w strukturze Komendy Wojewódzkiej
Straży Pożarnych w Łodzi Sekcję Ratownictwa Chemicznego.
Natomiast na wniosek Przewodniczącego Rady Narodowej
Miasta Łodzi prof. Mieczysława
Serwińskiego,
Rada Narodowa Miasta Łodzi na posiedzeniu w dn. 12.01.1990r. podjęła Uchwałę,
o
przekazaniu z budżetu województwa, na rzecz budowy w Łodzi Stacji Ratownictwa
Chemicznego kwoty 3,4 mld zł, a V-ce Prezydent Miasta Łodzi Lech Krowiranda, na
wniosek Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych w Łodzi płk poż. inż.
Stanisława Woźniaka przekazał tę dotację na realizację Oddziału Ratownictwa
Chemicznego w strukturze Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych w Łodzi. Ze
środków tych wykonana miała być adaptacja starej, bo z 1885r. strażnicy przy
ul. Sienkiewicza 54 na potrzeby Oddziału oraz pierwsze zakupy sprzętu
ratowniczego.
Wydział Finansowy Urzędu Miasta Łodzi pismem z dn. 17 maja 1990r. przekazał informację, że na podstawie Decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dn. 09.maja 1990r Komendzie Wojewódzkiej Straży Pożarnych w Łodzi przyznane zostały środki finansowe w wysokości 3.369.600,0 zł na zakupy inwestycyjne i 250.000,0 zł na remonty kapitalne, na uruchomienie Stacji Ratownictwa Chemicznego.
Pierwsza
decyzja o powołaniu Stacji ratownictwa Chemicznego w Łodzi podjęta została 10
maja 1985r, natomiast końcowa decyzja umożliwiająca fizyczne powołanie i
uruchomienie Stacji podjęta została 09 maja 1990r. Minęło 5 długich lat batalii
o profesjonalne Ratownictwo Chemiczne w Łodzi.
Od podjęcia pierwszych decyzji o powołaniu Stacji ratownictwa Chemicznego do momentu otrzymania środków finansowych minęło pięć lat, ale nareszcie była decyzja, były środki finansowe, trzeba było zacząć działać, szczególnie w kierunku pozyskania sprzętu ratowniczego.
W dniu 29 maja 1990r w Szkole Głównej Pożarnictwa w
Warszawie Niemiecka Firma Schmitz zaprezentowała system ochrony
przeciwpożarowej i chemicznej na przykładzie jednego ze swoich landów.
Prezentacja obejmowała system powiadamiania, identyfikacji związków
chemicznych
oraz sprzętu ratownictwa chemicznego.
Na placu szkolnym pokazany był mały – 3,5 tonowy
Mercedes z wyposażeniem ratownictwa chemicznego. Biorącym udział w pokazie
przedstawicielom Łodzi: płk poż. inż. Jerzemu Sikorskiemu i inż. Andrzejowi
Wojnarowskiemu spodobał się ten Mercedes, jako wóz pierwszego rozpoznania
chemicznego. W dalszych rozmowach przedstawiciele Łodzi złożyli ustną
deklarację zakupu przedstawionego samochodu. Ponieważ przedstawiciele Firmy
Schmitz udawali się jeszcze na dalszą prezentacje do Białegostoku uzgodniono,
że w drodze powrotnej, pomiędzy Białymstokiem a granicą państwa, zostanie
przeanalizowana ponownie przedłożona oferta.
Tak też się stało. W sobotę, 2 czerwca 1990r,
korzystając z gościnności Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych we Wrocławiu
przeprowadzone zostały ostateczne rozmowy
z
przedstawicielami Firmy, a w dn. 26 czerwca 1990r w Komendzie Wojewódzkiej
Straży Pożarnych w Łodzi podpisana została umowa na zakup samochodu ratownictwa
chemicznego.
W dniu 02 lipca 1990r inż. Andrzej Wojnarowski został zatrudniony w Komendzie Wojewódzkiej Straży Pożarnych
w Łodzi na stanowisku starszego inspektora wojewódzkiego - szefa stacji ratownictwa chemicznego.
Tym sposobem począwszy od 02 lipca 1990r w
strukturze Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych w Łodzi zaczyna funkcjonować
ratownictwo chemiczne, rozumiane jako specjalistyczne formacja porównywalna z
jednostkami działającymi w przemyśle.
Na razie jest to niestety jeszcze działalność
jednoosobowa, ale już efektywna.
W dn. 07.07.1990r w Łódzkiej Spółdzielni
Mleczarskiej następuje wyciek amoniaku. Na skraplaczu, na skutek wadliwie
zainstalowanego zaworu bezpieczeństwa, nastąpiło zablokowanie go w sytuacji
awaryjnej, w wyniku czego do otoczenia przedostało się ok. 1,5 tony gazowego
amoniku. Na szczęście wyciek był niewielki, z którym bez problemów poradziła
sobie obsługa maszynowni. Akcja zakończyła się szybko i bez poważniejszych
komplikacji.
Analogicznie bez większych problemów
zakończyła się akcja likwidacji wycieku kwasu solnego z cysterny w rejonie
stacji Łódź – Żabieniec. W dn. 26 07.1990r w czasie prac manewrowych
stwierdzono wyciek kwasu solnego z cysterny adresowanej do Przedsiębiorstwa
Handlu Chemikaliami „Chemia”, ul. Żwirki 11, baza magazynowa przy ul. Brukowej
21. Nastąpiło szybkie przetoczenie uszkodzonej cysterny na bocznicę przedsiębiorstwa
i przepompowanie kwasu do zbiornika retencyjnego. Pozostałość rozlewu na
torowisku zneutralizowali koledzy z ZPB „Boruta”.
Życie ponownie udowodniło nam, że czas najwyższy
abyśmy byli lepiej przygotowani do ratownictwa chemicznego. Do tego potrzebna
jest odpowiednia ilość sprzętu ratowniczego oraz dobrze wyszkolona załoga.
W wyniku akcji ofertowej prowadzonej przez
Towarzystwo Handlu Zagranicznego Eksport – Inport „WARTIMPEX” Poznań do Komendy
wpłynęły 3 oferty na samochód ratownictwa chemicznego. Były to:
1. Oferta firmy IVECO – Magirus
( Austria )
2. Oferta firmy SCHMITZ ( RFN )
3. Oferta firmy ZIEGLER ( RFN
).
W
dniu 06 września odbyły się rozmowy z wszystkimi oferentami, a w dniu 07
września 1990
roku
podpisany został kontrakt na zakup dużego samochodu ratownictwa chemicznego.
Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami
na lokalizacje sekcji ratownictwa chemicznego wyznaczona została strażnica przy
ul.
Sienkiewicza 54. Dla potrzeb sekcji przyznane zostało pomieszczenie garażowe na
parterze, pokój mający stanowić sypialnię oraz na I piętrze pomieszczenie
biurowo – administracyjne. Wszystkie pomieszczenia wymagały odświeżenia oraz
wyposażenia w sprzęt techniczny i biurowy.
Dla usytuowania i sprecyzowania
zakresu działania sekcji ratownictwa chemicznego
w
strukturze KWSP w dn. 11.10.1990r odbywa się narada prowadzona przez Zastępcę
Komendanta Wojewódzkiego płk M. Zielińskiego z udziałem: płk J. Sikorski, ppłk
I. Ścibiorka, ppłk.
K.
Trojanowskiego, por. D. Skopińskiej, mjr. M. Płoticy i inż. Andrzej Wojnarowskiego.
Na naradzie inż. A. Wojnarowski
przedstawił materiał pt: „Zakres działania i organizacja sekcji ratownictwa
chemicznego” zawierający propozycję usytuowania sekcji w strukturze KWSP, jej
schemat organizacyjny oraz zakres wyposażenia.
Po dyskusji co do organizacji i
zakresu działania podjęte zostały następujące decyzje:
1.
Sekcja Ratownictwa Chemicznego zlokalizowana jako wydzielona jednostka w
strażnicy przy ul. Sienkiewicza 54 podporządkowana zostaje organizacyjnie
Dowódcy IV Oddziału Zawodowej Straży Pożarnej Łódź – Dąbrowa, mjr M. Płoticy
2.
Ze względu na trwające prace adaptacyjne strażnicy przy ul. Sienkiewicza 54
samochód ratownictwa chemicznego czasowo zostaje przeniesiony z KWSP do IV
Oddziału ZSP Łódź – Dąbrowa.
W dniu 06 listopada 1990 roku funkcję Komendanta
Wojewódzkiego Straży Pożarnych w Łodzi obejmuje ppłk poż. inż. Ignacy
Ścibiorek, a w dniu 09.11.1990r odbywa się spotkanie pracowników Komendy z nowo
powołanym Komendantem Wojewódzkim.
Na spotkaniu tym Komendant
Wojewódzki poinformował, o swoim zamiarze powołania funkcji oficera
operacyjnego, którego siedzibą byłoby jedno z pomieszczeń w strażnicy przy ul.
Sienkiewicza 54.W związku z powyższą decyzją Komendanta Wojewódzkiego w dn.
21.11.1990r odbyła się następna narada prowadzone przez płk J. Sikorskiego z
udziałem: płk M. Zielińskiego, ppłk J. Bąkowicza, ppłk K. Wajszczyka, mjr M.
Płoticy i inż. A. Wojnarowskiego w sprawie podziału pomieszczeń w strażnicy
przy ul. Sienkiewicza 54.
Równocześnie potwierdzone zostały wcześniejsze ustalenia
o powołaniu jednostki ratownictwa chemicznego w strukturze IV Oddziału ZSP z
wyznaczeniem inż. A. Wojnarowskiego na szefa tej jednostki ds. ratownictwa
chemicznego. Tego samego dnia dokonany został formalny podział pomieszczeń, a w
dniu 22.11.1990r, po przeprowadzeniu wizji lokalnej, ustalono, że dla potrzeb
jednostki ratownictwa chemicznego przyznane zostały i zostaną zaadaptowane
następujące pomieszczenia:
-
na I piętrze – pomieszczenia administracyjno - biurowe
-
na parterze – pomieszczenie garażowe, pomieszczenie wolne na sypialnie małą,
pomieszczenie biblioteki na sypialnie dużą, pomieszczenie po powielarni na
zaplecze kuchenne i salę pobytu dziennego oraz dawna świetlicę na pomieszczenie
warsztatowo – techniczne.
Tym sposobem zakończony został etap organizacji jednostki ratownictwa chemicznego i po całej serii narad i dyskusji nareszcie pierwszy dokument.
W dn. 18
grudnia 1990 roku ukazuje się Rozkaz Nr 19/90 Komendanta Wojewódzkiego Straży
Pożarnych w sprawie podporządkowania IV Oddziału ZSP i utworzeniu sekcji
ratownictwa chemicznego. Jest to pierwszy dokument mówiący o utworzeniu w
strukturze Zawodowej Straży Pożarnych Łódź – Górna sekcji ratownictwa
chemicznego, z siedziba przy
ul. Sienkiewicza 54.
W ślad za tym rozkazem ukazuje się Rozkaz Personalny Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych Nr 7/90 z dnia 18.12.1990r w sprawie przesunięć kadrowych.
Na podstawie powyższego rozkazu z dniem 01 stycznia 1991roku do pracy w sekcji ratownictwa chemicznego zostają skierowani: por. poż. inż. Jadwiga Andryszczak i ppor. poż. inż. Mieczysław Maciaszczyk. Ponieważ ślimaczący się remont pomieszczeń dla sekcji ratownictwa chemicznego oraz dla oficera operacyjnego i przejęcie tych pomieszczeń z dniem 01.01.1991r.
w użytkowanie jest niemożliwe – Komendant Wojewódzki zwołuje na dzień 31.12.1990r naradę
w sprawie prac remontowych i adaptacji tak, aby w dniu 04 lutego 1991r wszystkie pomieszczenia były gotowe do pełnienia swoich zadań.
W naradzie udział biorą: ppłk J. Sikorski, ppłk M. Zieliński, ppłk J. Bąkowicz, ppłk K. Wajszczyk, mjr M. Płotica, ppor.
M. Maciaszczyk i inż. A. Wojnarowski. Na naradzie mjr M. Płotica referuje stan przygotowania organizacyjnego i technicznego obiektu przy ul. Sienkiewicza 54 oraz niezbędny zakres prac i zakupów wyposażenia technicznego
o gospodarczego.
Ze względu na merytoryczny zakres działania jednostki oraz docelowy jej układ kadrowy na naradzie podjęta zostaje decyzja używania w stosunku do tej jednostki określenia Oddział Ratownictwa Chemicznego.
Jednocześnie podjęta zostaje decyzja, że począwszy od dnia 02.01.1991r. wyznaczeni pracownicy podejmą prace w strażnicy przy ul. Sienkiewicza 54. Pierwsze spotkanie wyznaczonego zespołu pod dowództwem mjr M. Płoticy trwa krótko i kończy się dużą niespodzianką. Ppor M. Maciaszczyk informuje dowódcę oddziału, że właśnie składa raport o rozwiązanie stosunku pracy
z Komendą Wojewódzką Straży Pożarnych. Tym sposobem całość spraw organizacyjnych spada na zespół dwuosobowy
– inż. A. Wojnarowski i por. J. Andryszczak.
Komendant Wojewódzki na spotkaniu zamykającym rok 1990 zaprosił Wojewodę Łódzkiego na uroczyste otwarcie strażnicy Oddziału Ratownictwa Chemicznego w dn. 04.02.1991r. Do wywiązania się z tego zobowiązania w dn. 03.01.1991r w strażnicy przy ul. Sienkiewicza 54 odbyła się narada prowadzona przez Komendanta Wojewódzkiego z udziałem wszystkich osób funkcyjnych związanych z tym tematem, celem ustalenia harmonogramu wykonania zadań. W tym dniu rozpoczął prace sztab pod hasłem – 4 luty 1991r – Strażnica Oddziału Ratownictwa Chemicznego.
Był to okres wyścigu z czasem prowadzony przez malarzy, stolarzy, hydraulików, elektryków i wszystkie służby. Przez ostatnie 10 dni łącznie z niedzielą, 03 lutego prace adaptacyjne i porządkowe trwają prawie przez dwie zmiany, od 8 rano do późnych godzin popołudniowych. Dla przyspieszenia prac porządkowych do jednostki skierowani zostają junacy odbywający w straży służbę wojskową. Właśnie dzięki nim największe i najbardziej pracochłonne prace porządkowe: mycie i czyszczenie podłóg, drzwi i okien
i to nieraz po dwa i więcej razy są wykonywane szybko i na czas. Wśród tych junaków na wyróżnienie zasłużyli: Wojciech Szczupak, Piotr Rudnicki, Mariusz Wieczorkiewicz i Tomasz Janiszewski.
Taka mobilizacja sił i środków pozwoliła na przemieszczenie sprzętu i wprowadzenie już
w dniu 01 lutego sekcji ratownictwa chemicznego do pomieszczeń strażnicy przy ul. Sienkiewicza 54.
Pierwszą załogę sekcji stanowili:
ze zmiany I – plut. Piotr Niewiadomski
plut. Maciej Zapała
kpr. Piotr Ciebiada
plut. Mirosław Bereda
ze zmiany II – plut. Jerzy Krzeszewski
st.kpr. Zbigniew Cieślak
st.kpr. Andrzej Krysiak
st.kpr. Jarosław Wronkowski
ze zmiany III – młd. chor. Zbigniew Kiński
plut. Ryszard Fraszczyński
ogn. Lech Naporowski
Tak więc inż. A. Wojnarowski. por. inż. J. Andryszczak oraz tych 11 strażaków stanowiło początkowy zespół Oddziału Ratownictwa Chemicznego.
W dniu 04 lutego 1991r o godzinie 14-tej Oddział Ratownictwa Chemicznego uroczyście otworzyli:
Wojewoda Łódzki Waldemar Bohdanowicz
Wicewojewoda Łódzki Jerzy Janczak
Rzecznik Prasowy Wojewody Agnieszka Wojciechowska
Dyrektor Wydziału Ochrony
Środowiska Urzędu Wojewódzkiego Tomasz Malinowski
Ze strony Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych udział wzięli:
Komendant Wojewódzki Straży Pożarnych Ignacy Ścibiorek
Z-ca Komendanta Wojewódzkiego Jerzy Sikorski
Z-ca Komendanta Wojewódzkiego Marian Zieliński
Kwatermistrz KWSP Ryszard Jaworski
Komendant ZSP Łódź – Górna Jan Paczuski
oraz pracownicy Oddziału Ratownictwa Chemicznego:
Marek Płotica
Jadwiga Andryszczak
Andrzej Wojnarowski
Fanfary ucichły, kurtyna opadła i zaczęło się życie Oddziału Ratownictwa Chemicznego. A życie szybko sprowadza nas na ziemię. W dn. 11.02.1991r powraca z urlopu Dowódca Oddziału mjr M. Płotica i od razu pędzi na „dywanik” do Komendanta Wojewódzkiego. Przedmiot spotkania – informacja o dalszych zamiarach organizacyjnych w straży. Dla mjr M. Płoticy informacja była niezbyt przyjemna. Zapadła decyzja o utworzeniu w strażnicy przy ul. Sienkiewicza 54 jednej Jednostki ratownictwa techniczno – chemicznego i przeniesienia części technicznej z Oddziału IV na Dąbrowie. Mjr M. Płotica powyższą decyzję uznał za wyjątkowo go krzywdzącą. Oddział IV na Dąbrowie, który budował od podstaw, idzie w inne ręce, a on, z wybrana częścią załogi ma z niej odejść. Ale jakie jest inne wyjście. Rozkaz. Pojawia się również termin. Ponieważ 4 maja jest Święto Strażaków, to z tego względu do 30 kwietnia mają być zakończone wszystkie prace adaptacyjne związane z przenoszeniem oddziału. W dn. 04.03.1991r na naradzie u Komendanta Wojewódzkiego zatwierdzona zostaje etatyzacja oddziału, natomiast 16.06.1991r ukazuje się Rozkaz Personalny Nr 4/91 Komendanta Wojewódzkiego w sprawie przemieszczenia z dniem 01.05.1991r dotychczas pełniących służbę funkcjonariuszy do odpowiednich jednostek oraz przeniesienie i przekazanie sprzętu bojowego wg nowych struktur.
Wykonanie powyższego rozkazu trwało do 6 maja 1991r i począwszy od 07
maja
1991roku w
strukturze Zawodowej Straży Pożarnej Łódź – Górna działa „Oddział Ratownictwa
Techniczno – Chemicznego”.
Załogę Oddziału stanowią następujący funkcjonariusze:
Dowódca oddziału – mjr poż. inż. Marek Płotica
Oficer specjalista – por. poż. inż. Jadwiga Andryszczak
Specjalista Ratownictwa Chemicznego, starszy inspektor wojewódzki inż. Andrzej Wojnarowski
I zmiana
1. chor. poż. Karol Świerzyński
2. ogn. poż. Zygmunt Ławski
3. ogn. poż. Piotr Tomczyk
4. pluy. poż. Mirosław Bereda
5. plut. poż. Grzegorz Fastyn
6. plut. poż. Piotr Niewiadomski
7. plut. poż. Maciej Zapała
8. kpr. poż. Piotr Ciebiada
9. kpr. poż. Jan Podlaski
10. str. Wiesław Czmochowski
II zmiana
1. mł. chor. poż. Władysław Bąk
2. ogn. poż. Kazimierz Borzęcki
3. plut. poż. Adam Baranowski
4. plut. poż. Jerzy Krzeszewski
5. plut. poż. Stefan Matysiak
6. st. kpt. poż. Zbigniew Cieślak
7. st. kpr. poż. Andrzej Krysiak
8. st. kpr. poz. Zdzisław Siemiński
9. st. kpr. poz. Jarosław Wronkowski
10. str. Dariusz Zieliński
III zmiana
1. mł. chor. poż. Zbigniew Kiński
2. st ogn. poż. Ryszard Janik
3. st.ogn. poż. Sławomir Wodzyński
4. ogn. poż Lech Naporowski
5. ogn. poż. Sławomir Sieczkowski
6. plut. poż. Tadeusz Kubiak
7. plut. poż. Stanisław Tomczyk
8. st.str. Marek Kubiński
9. str. Paweł Kacprzak.
Upływa również czas odbioru z Firmy „Ziegler” zakontraktowanego samochodu ratownictwa chemicznego. 5 maja 1991r. jest
wyjazd na tzw. międzyodbiór techniczny zespołu w składzie:
- Maria Piątkiewicz – przedstawiciel Centrali Handlowej „Wartimpex”
- Mieczysław Mróz – przedstawiciel techniczny na Polskę Firmy Ziegler.
- Ignacy Ścibiorek - Komendant Wojewódzki Straży Pożarnych w Łodzi
- Andrzej Wojnarowski – Oddział Ratownictwa Chemicznego
Ostatecznego odbioru samochodu w dn 12.06.1991r dokonał zespół w składzie:
- Maria Piątkiewicz
- Mieczysłąw Mróz
- Marek Płotica,
- Andrzej Wojnarowski
- Lech Naporowski - którzy aktywnie uczestniczyli w ostatecznym kompletowaniu samochodu
W dniu 24 maja 1991roku Oddział przeszedł chrzest
bojowy usuwając awarię w instalacji chlorowania wody Stacji
Uzdatniania
Wody w Pabianicach / Łodzi. Doświadczeni
strażacy przekonali się na własnej skórze, że w przypadku zagrożenia
chemicznego –
nie zawsze je widać, nie zawsze czuć a po jajach daje !!!
Stan, jaki Oddział Ratownictwa Chemicznego prezentuje w tym momencie stawia go wśród jednej z najlepiej przygotowanych do tego typu działań w ramach Straży Pożarnych. Prawidłowość rozstrzygnięć kadrowych, sprzętowych
i organizacyjnych potwierdza szereg skutecznych akcji ratowniczych, takich jak: usunięcie awarii w instalacji chlorowania wody
w Pabianicach /Łodzi, likwidacja wycieku kwasu solnego na terenia stacji PKP Łódź – Olechów, awaryjny rozładunek samochodu
z podchlorynem sodu.
Łącznie w ciągu 9 miesięcy 1991r 61 akcji, w tym 31
interwencji chemicznych.
Wyposażenie techniczne oddziału stanowiły:
1. Lekki samochód ratownictwa
chemicznego na podwoziu samochodu Tarpan - Honker, spełniający role
rozpoznawczo - dowódczą. Załoga - 2 osoby.
2. Lekki samochód ratownictwa
chemicznego na podwoziu samochodu Mercedes 308D.
Załoga - 2 osoby. Samochód
ten posiada pełny zestaw narzędzi i sprzętu do samodzielnego
usuwania niewielkich awarii
i rozlewów chemicznych. Załoga - 2 osoby.
3. Samochód ratownictwa
chemicznego na podwoziu samochodu Mercedes 1120
Załoga – 3 osoby. Samochód
wyposażony jest w sprzęt umożliwiający likwidację zagrożenia chemicznego
substancjami gazowymi i ciekłymi przy użyciu sprzętu do szybkiego przetłaczania
cieczy, posiada możliwość likwidowania wycieków gazów i cieczy poprzez
mechaniczne uszczelnianie poduszkami, tamponami i korkami. Samochód wyposażony
jest również w sprzęt szybkiej interwencji technicznej.
4.
Samochód ratownictwa technicznego ST-RW2 na podwoziu samochodu Mercedes
1113.
Załoga – 3 osoby. Samochód wyposażony jest w sprzęt
szybkiej interwencji technicznej oraz
dźwig HIAB.
5.
Samochód ratownictwa drogowego skarosorowany na podwoziu samochodu Żuk.
którego głównym wyposażeniem są 2 komplety hydraulicznych narzędzi ratowniczych
oraz zestaw poduszek pneumatycznych. załoga – 2 osoby.
6.
Samochód kontenerowy typu Star 28 oraz 3 kontenery o pojemności 4m3 do
transportu środków neutralizujących.
7.
Samochód gaśniczy typu GBM na podwoziu samochodu Star
Uchwalenie przez Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 24 sierpnia 1991rdwu ustaw:
- o ochronie przeciwpożarowej
- o Państwowej Straży Pożarnej
stało się punktem zwrotnym w doktrynie ratowniczej
kraju również w zakresie ratownictwa chemicznego.
Wynika to z Art.2 ust.1
który brzmi: Państwowa Straż Pożarna
jest koordynatorem Krajowego Systemu Ratowniczo - Gaśniczego, mającego na celu ochronę życia, zdrowia oraz mienia
podczas:
1/ walki z pożarami i innymi klęskami
żywiołowymi,
2/ ratownictwa technicznego
3/ ratownictwa chemicznego
4/ ratownictwa medycznego.
Po zmianach systemowych i organizacyjnych
Oddział Ratownictwa Techniczno –
Chemicznego został wcielony w strukturę
organizacyjną Komendy Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi jako
Jednostka Ratowniczo - Gaśnicza Nr 11 Tym sposobem zamknęło się koło historii i
jednostka wróciła na to samo miejsce i pod ten samym numerem, gdzie była w
latach 70-dziesiatych.
Opracował:
inż.
Andrzej Wojnarowski
Otwarcie Oddziału Ratownictwa Chemicznego w
Jednostce Ratowniczo- Gaśniczej Nr 11 w
strażnicy przy ul.
Sienkiewicza 54 w Łodzi w dn. 04.02.1991r.
Obecni na otwarciu
Wojewoda Łódzki Waldemar Bohdanowicz
Wicewojewoda Łódzki Jerzy Janczak
Rzecznik Prasowy Wojewody Agnieszka Wojciechowska
Dyrektor Wydziału Ochrony
Środowiska Urzędu Wojewódzkiego Tomasz Malinowski
Ze strony Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych udział wzięli:
Komendant Wojewódzki Straży Pożarnych Ignacy Ścibiorek
Z-ca Komendanta Wojewódzkiego Jerzy Sikorski
Z-ca Komendanta Wojewódzkiego Marian Zieliński
Kwatermistrz KWSP Ryszard Jaworski
Komendant ZSP Łódź – Górna Jan Paczuski
oraz pracownicy Oddziału Ratownictwa Chemicznego:
Andrzej Wojnarowski
Lech Naporowski
Zbigniew Kiński








Wygląd Jednostki Straży Pożarnej przy ul. Sienkiewicza 54 z roku 1920 i 1991.

